27
ژانویه

طرح صنعتی چیست؟

طرح صنعتی چیست؟

هرگونه تركيب خطوط يا رنگها و هرگونه شكل سه‌بعدي با خطوط‌، رنگها و يا بدون آن‌، به‌گونه‌اي كه تركيب يا شكل يك فرآورده صنعتي يا محصولي از صنايع دستي را تغيير دهد، طرح صنعتي است‌. در يك طرح صنعتي تنها دسترسي به يك نتيجه فني بدون تغيير ظاهري مشمول حمايت از اين قانون نمي‌باشد.

طرح صنتی دایره وسیعی از محصولات صنعتی، خانگی ، اداری، ورزشی ، صنایع دستی، اسباب بازی ، مبلمان اداری ، لوازم برقی، خودرو و قطعات آن، ابزار های فنی و پزشکی بهداشتی ، اقلام لوکس، تزئینی ، منسوجات ، فرش و لباس ، ظروف آشپزخانه ، مصنوعات پلاستیکی و حتی بسته بندی طیف وسیعی از محصولات را شامل می شود . از اینرو و وفق ماده 20 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی علائم تجاری مصوب 1386 هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه بعدی یا خطوط، رنگها و یا بدون آن به گونه ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصول از صنایع دستی را تغییر دهد طرح صنعتی است”. در ضمن طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییرشکل ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی شود.

شاید یک طراح در طراحی طرح موردنظر به جنبه های مختلف مانند باب میل بازار ، انبار داری  ، تعمیر و نگهداری ، حمل و نقل ، تولید سریع و کم هزینه  … را در نظر داشته باشد اما آنچه را این قانون  به تعبیری دیگر حقوق طرح صنعتی حمایت می کند فقط  شکل و ظاهر آن  محصول آنهم از جنبه زیبایی شناسی  را شامل می گردد در سایر خصوصیات ،بخصوص ویژگی فنی یا عملکردی آن تحت حمایت این قانون نمی باشد.

ثبت طرح صنعتی چه مزایایی دارد؟

  1. ثبت یک طرح صنعتی به مالک حق انحصاری از نسخه برداری غیر مجاز و تقلید توسط اشخاص ثالث جلوگیری می نماید.
  2. ثبت طرح های صنعتی فعالیت صادقانه تجاری و رقابت عادلانه را تشویق می کند ضمن اینکه به نوبه خود تولید طیف وسیعی از محصولات که از نظر زیبائی شناختی جذاب هستند را ارتقاء خواهد داد.
  3. ثبت یک طرح ارزشمند باعث بازگشت مطلوب سرمایه گذاری شده چرا که مالک طرح باتوجه به اینکه اطمینان از انحصاری بودن محصول خود دارد در ارتقاع کیفیت آن دقت نموده و این امر موجب شناخت محصول و اطمینان بازار و مشتریان شده و در نتیجه درآمد بیشتری را بوجود می آورد.
  4. طرح های صنعتی دارائی تجاری هستند که می توانند ارزش و پرستیژ یک شرکت و محصولات آنرا افزایش دهد، هرچه موفقیت و عرضه یک طرح بیشتر باشد ارزش آن برای شرکت بیشتر خواهد بود.
  5. مالک طرح صنعتی ثبت شده می تواند با واگذاری اجازه بهره برداری از یک طرح به دیگر برای مدت مشخص از امتیازات لازم بهره مند گردد. به عبارتی دیگر طراح با نگاه تجاری می تواند به طور مستقیم یا غیر مستقیم به بازار تولید و تنوع محصولات کمک کند.
  6. ثبت یک طرح صنعتی به شرکت ها این فرصت را می دهد که میزان موفقیت محصولاتشان را در بازار ارزیابی نموده و با اطمینان از بازگشت سرمایه و انحصاری بودن آن نسبت به تولید و عرضه آن اقدام نمایند.

 

 

ویژگی لازم برای ثبت طرح صنعتی چیست؟

براساس ماده 21 قانون ثبت اختراعات ، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال 1386 طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که جدید یا اصیل باشد طرح صنعتی زمانی جدید است که از طریق انتشار بطور محسوس و یا از طریق استفاده عملی یا به نحو دیگر قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه برحسب مورد قبل از حق تقدم در هیچ نقطه ای از جهان برای عدم افشا نشده باشد و همچنین طرحی اصیل است که بطور مستقل توسط طراح پدید آمده و یا تقلید از طرح های موجود نباشد به نحوی که از دید  یک کاربر آگاه متفاوت از طرح هایی باشد که قبلا در اختیار عموم قرار گرفته است. یعنی قائم به ذات طراح باشد اگر آن طراح نبود هرگز آن طرح بوجود نمی آمد در صورت افشاء طرح صنعتی ظرف مدت شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم ، مانع ثبت نخواهد بود .

ثبت طرح صنعتی چه مراحلی را طی می کند؟

تقاضای ثبت طرح صنعتی به موجب اظهارنامه ثبت طرح صنعتی، مرجع ثبت شروع می گردد که باید عکس ، ترسیم و سایر مشخصات ظاهری کالا که تشکیل دهنده طرح صنعتی هستند و ذکر نوع فراورده هایی که طرح صنعتی برای آنها استفاده می شود خواهد بود و اگر طرح صنعتی سه بعدی باشد اداره می تواند نمونه ای از واقعی با ماکت آنرا از تسلیم کننده مطالبه نماید. اظهارنامه باید در بردارنده مشخصات هویتی متقاضی و طراح به همراه مدارک هویتی آنها باشد. بنابر این در هر اظهارنامه دو نوع مالکیت وجود دارد یکی مالک مادی دیگر مالک معنوی. مالک مادی همان متقاضی اعم از شخص حقیقی یا حقوقی است که پس از ثبت مالک مادی طرح شده و می تواند هرگونه دخل و تصرف در آن را داشته باشد. اما طراح ، مالک معنوی شناخته شده و حق انتقال یا واگذاری یا شراکت به غیر را ندارد. تاریخ اظهارنامه همان تاریخ تسلیم آن به مرجع ثبت یا ثبت الکترونیکی بوده و تحت حمایت قانونی قرار خواهد گرفت. مرجع ثبت پس از وصول برای تطابق آن با ما مفاد ماده 20 و 22 و بند و ماده 4 قانون مذکور آنرا ثبت و اجاطه انتشار در روزنامه رسمی صادر مینماید .

چه کسی می تواند تقاضای ثبت طرح صنعتی نماید؟

بطوریکه شخصی که طرح را بوجود آورده است یا اگر وی به موجب یک قرارداد استخدام یا فروش به کارفرمای او تعلق پیدا کرده باشد ، می تواند ثبت طرح را تقاضا کند. متقاضی می تواند یک شخص حقیقی (مثلاً یک طراح) یا یک شخص حقوقی (مثلاً یک شرکت) باشد. در هر  دو صورت، تقاضانامه ثبت را می توان بطور مستقیم یا از طریق وکیل تسلیم نماید. متقاضی خارجی ممکن است مجبور شود تقاضانامه خود را توسط وکیلی تسلیم کند.

 

 

 

 

 

تفاوت قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال 1386 آئین نامه اجرایی آن با قوانین قبلی:

1-    مجوز ثبت طرح صنعتی

2-    تحقیقی شدن ثبت اختراع

3-    پیش بینی مجازات ناقضین این حقوق در متن قانون

4-    اعتبار دادن به مقررات و معاهدات و کنوانسیونهایی که دولت به آنها می پیوندد

5-    پیش بینی بودجه برای ارتقاء حقوق مالکیت صنعتی

6-     پیش بینی استفاده از فن آوری روز

7-    مزایای دیگر

مدارک مورد نیاز ثبت طرح صنعتی:

1- تکمیل دونسخه اظهارنامه طرح صنعتی

2- مدارك مثبت هويت متقاضي

الف) اشخاص حقیقی: کپی شناسنامه و کپی کارت ملی

ب) اشخاص حقوقی: آخرین روزنامه رسمی دلیل مدیریت کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضاء

3- مدارك نماينده قانونی: درصورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی (وکیل، دارنده یا دارندگان حق امضا برای اشخاص حقوقی و …) به عمل آید مدارک آن ضمیمه گردد.

4- مدارک مثبت هویت طراح: ارائه کپی شناسنامه و کارت ملی طراح

5- اگر طرح صنعتي دو بعدي باشد، پنج نمونه از شكل يا تصوير گرافيكي يا پنج نمونه از طرح ترسيم شده

6- اگر طرح صنعتي سه بعدي باشد، پنج نمونه از شكل يا تصوير گرافيكي يا پنج نمونه از طرح ترسيم شده از تمامي جوانب طرح موردتقاضا

7- در طرح صنعتي سه بعدي، مرجع ثبت مي‌تواند ماكتي از آن را به همراه اظهارنامه درخواست نمايد. اندازه ماكتي كه متقاضي از مدل طرح خود ارائه مي‌دهد، بايد حداكثر 20×20×20 سانتي متر و وزن آن حداكثر 2 كيلوگرم و از ماده‌اي بادوام و غيرفاسد شدني باشد.

8- درصورتیکه متقاضی بخواهد طرح مورد درخواست وی منتشر نگردد، همراه مدارک درخواست كتبي مبنی بر تأخير انتشار آگهي ثبت طرح صنعتي با تعيين مدت تأخیر (حداکثر یک سال).

9- چنانچه طراح مالک نباشد و همچنین نخواهد نام وی در مدارک و آگهی طرح صنعتی قید شود باید درخواست كتبي مبني بر عدم ذكر نام خود را ضمیمه نماید.

10-  استفاده از حق تقدم :درصورتی که متقاضی یا متقاضیان ثبت بخواهند به استناد تقاضای ثبت یا ثبت خارج ازکشور از مزایای حق تقدم (حداکثر6ماه) استفاده نمایند می بایست مدارک مربوط به حق تقدم را همزمان با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف 15روز از آن تاریخ تسلیم کنند.

توجه1- طرح چاپ شده اشكال و تصاوير گرافيكي يا ترسيم شده، موضوع بندهاي 4 و5 فوق، بايد حداكثر در ابعاد 20×20 سانتي متر باشد و در آن رنگي بودن يا نبودن اشكال و تصاوير تصريح گردد.