13
مه

نقل و انتقال سهام در شرکت

نقل و انتقال سهام در شرکت:

سهام جمع سهم است به معنای برگ رسید و به مبلغی از سرمایه یک کارخانه یا شرکت گفته می شود. سهم به معنای بهره، نصیب و حظ آمده است. سهام به معنای حصه مشارکت در هر نوع مشارکت و دارایی مشترک گفته می شود و همچنین به معنی حصه شریک در مال مشترک و سندی است که حکایت از مالکیت حصه معین در شرکت تجاری به نام شرکت سهامی کند و صاحب سهم از تمام مزایای مقرر در اساسنامه شرکت استفاده می کند.

چون در شرکتهای سهامی، سرمایه‎ی شرکت وثیقه‎ی طلبِ طلبکاران است و شخصیت شرکا در آن اهمیت ندارد بنابراین نقل و انتقال سهم در آن آزادانه است یعنی شریک می‎تواند در مواقع لزوم، با انتقال سهم اش از شرکت خارج شود. درخصوص مقررات انتقال سهام، بین شرکتهای سهامی عام و خاص تفاوت وجود دارد.

چگونگی انتقال سهام:

برای نقل و انتقال سهام نیازی به تنظیم سند رسمی نیست ولی در مقررات قانونی تشریفاتی برای انتقال سهام با نام قرار داده شده است چنانچه این تشرفات در هنگام انتقال سهام رعایت نشود این انتقال از نظر شرکت و اشخاص ثالث اعتباری ندارد و نکته مهم اینکه خرید و فروش سهام شرکت سهامی در بورس اوراق بهادار توسط کارگزاران بورس انجام می‌شود و هر شخص چه حقیقی و چه حقوقی می‌تواند خریدار سهم شرکت سهامی باشد.

انتقال سهام بانام:

انتقال سهام بانام بايد در دفتر ثبتِ سهام شركت به ثبت برسد و انتقال‎دهنده يا وكيل يا نماينده‎ی قانوني او بايد این انتقال را در دفتر مزبور امضا كند. در موردي كه تمام مبلغ اسمي سهم پرداخت نشده است نشاني كامل انتقال‎گيرنده نيز در دفتر ثبت سهام شركت قيد و به امضاي انتقال‎گيرنده يا وكيل يا نماينده قانوني او رسيده و از نظر اجراي تعهدات ناشي از نقل و انتقال سهم معتبر خواهد بود. بنابراین انتقال‎گیرنده مسئول پرداخت بقیه مبلغ اسمی سهام خواهد بود و انتقال‎دهنده مسئولیتی ندارد. هرگونه تغيير اقامتگاه نيز بايد به همان ترتيب به ثبت رسيده و امضا شود. هر انتقالي كه بدون رعايت شرايط فوق انجام گیرد از نظر شركت و اشخاص ثالث فاقد اعتبار است. (ماده 40 ل.ق)

انتقال سهام بینام:

سهام بي‎نام به‎صورت سند در وجه حامل تنظيم می‎‎شود و مالک این‎گونه سهام شخصی است که آن را در اختیار دارد. نقل و انتقال سهام بی‎نام با قبض و اقباض انجام می‎شود و نیاز به انجام تشریفات به‎خصوصی ندارد. (ماده39 ل.ق) برابر ماده30 ل.ق نقل و انتقال گواهینامه موقت سهم نیز پس از پرداخت تمامی مبلغ اسمی سهم، با قبض و اقباض انجام می‎گیرد.

نقل و انتقال سهام با سلب سمت:

اگر یکی از مدیران تصمیم بگیرد قبل از تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان دوره مالی تمامی سهام خود را به دیگری واگذار کنند این امر اتفاق می‌افتد و در این وضع باید سمت از او سلب گردد و از مدیریت استعفا دهد .طبق ماده ۱۱۲ و ۱۱۳ ل.ق جانشین او از سمت هیات مدیره یا مجمع عمومی عادی انتخاب می‌شود.

انتقال سهام به شرکت:

برابر ماده198 ل.ق خرید سهام یک شرکت توسط همان شرکت ممنوع است. تفاوتی نمی‎کند که این انتقال مستقیماً توسط شرکت صورت گیرد یا از طریق شخص ثالث و به حساب شرکت.

 البته باید دانست که خرید سهام شرکت مادر بوسیله شرکتهای وابسته که شخصیت حقوقی مستقلی دارند صحیح است. از سوی دیگر خرید سهام توسط شرکت برای استهلاک سهام بدون اشکال است چراکه در استهلاک سهام سرمایه تغییری نمی‎کند بلکه ارزش سهام مستهلک‎ شده از اندوخته‎های اختیاری یا سود قابل تقسیم پرداخت می‎شود.

اجاره سهام شرکت:

درخصوص امکان اجاره دادن سهام شرکت، اکثریت قضات دادگاههای حقوقی2 تهران در تاریخ 16/7/1366 چنین اظهارنظر کردند: نظر به اینکه حق صاحب سهم در شرکت، حق دینی است نه عینی و حقوق دینی قابل واگذاری نیستند. از سوی دیگر شرایط اساسی صحت معامله و ارکان عقد اجاره با توجه به ماده 190 قانون مدنی و نیز بنا به تعریف قانونی اجاره از حیث مشخص بودن موضوع معامله و امکان استیفای منفعت و قدرت بر تسلیم در اجاره سهام، مصداق ندارد علی‎هذا سهم‎الشرکه قابل اجاره دادن نیست.بنابراین با توجه به نظر فوق‎الذکر نمی‎توان اجاره سهام شرکت را صحیح دانست.

مدارک مورد نیاز برای نقل و انتقال سهام شرکت:

1.اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی تمامی سهامداران اعم از جدید و اسبق

2.کپی آگهی تاسیس شرکت در روزنامه رسمی

3.تصویر آگهی آخرین تغییرات شرکت (در صورت وجود)